Dürdane Ünver

Kat'ı Sanatçısı

1948 doğumlu Dürdane ÜNVER İstanbul Üniversitesi İletişim mezunudur. Türk süsleme sanatları çalışmalarına 1976 senesinde Ord.Prof.Dr.A.Süheyl ÜNVER başkanlığında Topkapı Sarayı Nakışhanesi’nde başlayan sanatçı tezhip eğitimi almıştır. Minyatür ve Katı’ (Türk kâğıt oymacılığı) dallarında hocası Gülbün MESARA ile çalışmıştır. Kayınpederi Ord.Prof.Dr.A.Süheyl ÜNVERtarafından tezyinattaki başarısına binaen kendisine 1985 senesinde icazet verilmiştir.1978 den itibaren 4 kişisel 200’e yakın yurtiçi ve yurtdışı karma sergiye katılan sanatçının çalışmalarının 50 si yurt dışında 200 den fazlası yurt içi özel koleksiyonlardadır.2 eseri Abudabi Kültür Müzesi’nde, 1 eseri de Bosna Müzesi’nde bulunmaktadır.3 minyatür ve 32 İstanbul lalesini ihtiva eden albümü Hollandalı Victor Roozen koleksiyonundadır. Ayrıca 49 İstanbul lalesinden oluşan albümü özel bir koleksiyonda bulunmaktadır.

1991 yılında ‘’Çevre Değerleri Türk Minyatür Resmi’’ yarışmasında başarı ödülü, ‘’Dünya Yunus Emre Sevgi Yılı Türk Minyatürü’’ yarışmasında da ikincilik ödülü almıştır. 1990-2016 yılları arasında sanat çalışmaları nedeniyle çeşitli kuruluşlar tarafından 28 adet ‘’Teşekkür Belgesi’’ ve ‘’Plaketi’’ ile onurlandırılmıştır. 2010 İstanbul Avrupa Kültür Başkenti kapsamında proje gurubu ile hazırladığı çalışmalarla kabul görmüştür. Aynı yıl mezartaşları üzerine yaptıkları çalışmalarla ‘’Uluslararası Gençlik Projesi’nde’’ yer almışlardır. 2015 yılında  İtalya/ Floransa’da tertiplenen The Biennale Intenazionale d’Arte Contemporanea di Firenze’ye  3 eseri  ile katılmıştır. 2016 yılında Amerika/ DCA da 6 çalışması sergilenmiştir.

2004-2010 yılları arasında TBMM, Milli Saraylar Daire Başkanlığı bünyesinde kurulan ‘’Türk Süsleme San’atları Eğitim Merkezi ’’ Katı’ Atölyesi’nde (Türk kâğıt oymacılığı) eğitim görevlisi olarak öğrenci yetiştirmiş. 2006 da hazırladığı raporla Katı’ sanatının Milli Eğitim Bakanlığı’nca resmi olarak kabulünü sağlamıştır. Birçok üniversite ve kuruluşta katı’ sanatı hakkında konferanslar vermiştir. Halen MimSan’at Akademisi’ndeki eğitim merkezinde öğrencileri ile birlikte proje çalışmalarına ve öğrenci yetiştirmeye devam etmektedir. Bunun dışında KÇB Geleneksel San’atlar Akademisi’nde ve Sakarya Belediyesi Geleneksel San’atlar İhtisas Merkezi bünyesindeki atölyede Katı’ danışman hocalığı yapmaktadır.

Türklerin, kültürümüz ve san’atlarımızın her dalında ortaya koydukları örneklerle, farklılığını dünya üzerinde de kabul ettirdiği bilinen bir gerçektir. Türk kitap süsleme sanatları içinde önemli bir yeri olan katı’ ( Türk kâğıt oymacılığı ) geleneksel san’atlarımızın en güzel dallarından biri olma özelliğini taşımaktadır.

Bir motif veya yazı örneğinin, ince bir kâğıt veya deriden oyulması suretiyle meydana getirilen katı’, ince işçiliği ve detaylı yapısı ile tam bir sabır sanatıdır. Uzakdoğu kökenli kağıt oyma sanatı milattan sonraki 100’lü yıllarda Çin’den yola çıkarak bir koldan Orta Asya ve Hindistan’a başka bir kol vasıtasıyla İran’a Afganistan’daki Timurlu devletine, 15.yy. da da Anadolu’daki Türk kavimlerine kadar ulaşmıştır. Büyük bir medeniyetle karşılaştığı bu topraklarda tekamül etme imkanını bulan katı’, tezyinatın klâsik dönemlerinde ilgi görerek hünerli ustalarca ince bir sanat dalı haline getirilmiştir. Kâğıt oymacılığı, XV.yy.dan XIX.yy.’a kadar geniş bir yelpaze içinde icra edilmiştir. XV.yy.’da Fatih Sultan Mehmed döneminde deri ciltlerdeki ustalık, Kanuni Sultan Süleyman ve Sultan II.Beyazıt zamanlarında kâğıt oyma olarak,  altın devrini yaşamıştır.

XVII.yy da Avrupalı seyyahlar tarafından İstanbul Çarşı ressamlarından satın alınan albümler sayesinde, oradaki sanatçılar da ”silhouette” adı altında kâğıt oymacılığına başlamışlardır. Katı’ sanatını: el yazmalarının kaplarında deri oyma olarak, hat levhalarda, albümlerde, hattatların kullandıkları yazı çekmecelerinde görmek mümkündür, dolayısıyla çeşitli objeler üzerine uygulanabilen bir sanat dalıdır.

Bu sanat dalında emeği geçen üstadlar: Abdullah Kaatı’ Herevi, Efşancı MEHMET, Bursalı Mevlevi Fahri Dede, Abdulhayf Ali, Gazneli Mahmut, Vahdeti, Ameli Süleyman ve bunun gibi bir çok san’atkarları sayabiliriz.

XIX.yy da ekonomik, sosyal ve askeri nedenlerle gerilemeğe başlayan bu sanat dalı, 1920’li yıllardan itibaren Ord.Prof.Dr.A.Süheyl ÜNVER tarafından yurtiçi ve yurtdışı kütüphanelerde yaptığı incelemeler sayesinde tekrar hayata geçirilmiş. Bu hususta kızı Gülbün MESARA yaptığı neşriyatlarla ve yetiştirdiği talebelerle de san’at’a önemli katkılarda bulunmuştur.

Günümüzde bu sanat dalında resmi olarak eğitim veren ve katı’ sanatının 2006 yılında Milli Eğitim’de kabulünü sağlayan Dürdane ÜNVER’dir. MimSan’at Akademisi’nde talebeleri ile yaptığı projelerle, sanata katkıda bulunmaya devam etmektedir.

Sosyal Medyada Paylasmak icin Platformunuzu seciniz.